Bank centralny

Gospodarka finansowa - ogół czynności związanych z gromadzeniem oraz wydatkowaniem funduszy, podejmowanych przez upoważnione władze oraz organy. Realizacja gospodarki finansowej przebiega za pomocą trzech metod: samofinansowanie - przychody powinny pokrywać straty; finansowanie bezzwrotne - wyposażenie jednostki budżetowej w środki finansowe; finansowanie zwrotne, czyli kredyty. Pierwsze uproszczenia w obiegu pieniądza utworzono w średniowieczu, kiedy to funkcjonowały pierwotne banki. Z kolei dzisiejszy system bankowy jest w świecie mocno rozwinięty. Istnieją odpowiednio wyspecjalizowane instytucje bankowe ONZ - Bank Światowy, Międzynarodowy Fundusz Walutowy bądź też międzynarodowe banki regionalne. W Europie utworzono Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOiR), który przy pomocy kredytów wspomaga kraje wchodzące ponownie na tory gospodarki rynkowej. Państwa unijne stworzyły Bank Centralny, który wdraża walutę - euro - i właściwie nią zarządza. Polskim Bankiem Centralnym jest Narodowy Bank Polski pełniący trzy podstawowe funkcje: bank banków, bank emisyjny i centralny bank kraju. Z nadmienionych funkcji wynika zakres zadań NBP, czyli: ochrona siły nabywczej polskiego pieniądza; ochrona stabilności systemu pieniężnego; ciągłe podnoszenie efektywności polityki pieniężnej. NPB cieszy się uprawnieniami nadzorczymi i kontrolnymi względem wszystkich banków działających w Polsce. Jeśli istnieje taka konieczność, to wprowadza do danego banku zarząd przymusowy, a czasem go likwidując. Narodowy Bank Polski wyznacza wielkość stóp procentowych, które pobierane są od różnych kredytów.